<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Z kultury staropolskiej">
<author_1="J. M. S.">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="3">
<date="1951-03-04">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Czytelnicy przeglądów prasy pewnie sobie przypominają polemikę o język „Chłopów" pomiędzy M. Rzeuską a A. Obrebską - Jabłońską. Rzeuska — przypominamy — wystąpiła przeciwko tezie K. Nitscha o niełowickości gwary „Chłopów", która miała być w jego ujęciu tworem powołanym do życia przez jednostkę, natomiast sama postawiła tezę, że język bohaterów Reymonta jest łowicki w podstawowych rysach jednolity, według wszelkich danych w odmianie skierniewickiej, które to twierdzenie wywołało replikę Obrębskiej - Jabłońskiej, broniącej stanowiska prof. Nitscha. Z kolei polemizuje z jej argumentami w „Zeszytach Wrocławskich" (r. 4, nr 1—2) Rzeuska. Autorka twierdzi, że dla jej oponentów wystarczającym zawsze argumentem na niełowickość jakiegoś zjawiska cytowanego z „Chłopów" była.., okoliczność, że występuje ono w różnych częściach Polski poza Łowickiem. Tymczasem dowodząc niełowickości, należałoby, jak mi się zdaje, wykazać, że dana forma w Łowickiem nie występuje, a potem sprawdzić, ile jest takich form, i gdy się twierdzi, że bardzo dużo, formułować zadania ogólne. Lecz do tego trzeba było mieć w ręku cały gramatyczny i słownikowy materiał „Chłopów", tego zaś badacze językoznawcy nie mieli. Poza tym trzeba było ten materiał — dla odłączenia zjawisk rzeczywiście łowickich od na pewno niełowickich — porównać z realną gwarą Księżaków. Otóż zestawiając całość materiału dialektycznego „Chłopów" i zestawiając go z dialektem księżackim, Rzeuska konstatuje olbrzymią,.. zdumiewającą zgodność. Uderzyło mnie, że nie są to dialektyzmy, kraszenie chłopskością, ale związany wewnątrz system dialektyczny, gwarowy zespół, właśnie łowicki. To, co mi zostało poza zjawiskami zgodności, było niewielką grupą, wynoszącą ok. 10 procent całości materiału gwarowego. Zdaniem Rzeuskiej uprawnia to do twierdzenia, że jest to system łowicki jednolity w rysach podstawowych. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
